"Buitenlandstage vergroot zelfkennis van beginnende leraar"

03-07-2018

Peter Mesker, hoofddocent bij Instituut Archimedes van Hogeschool Utrecht (HU), heeft promotieonderzoek gedaan naar de internationale onderwijsstage als betekenisvolle, persoonlijke ervaring in het proces van leraar worden. Hij verdedigt zijn proefschrift op 6 juli bij de Universiteit Utrecht.

Peter Mesker

Volgens Mesker zorgt de buitenlandstage ervoor dat studenten kritischer gaan reflecteren op  hun kennis en vaardigheden die ze als vanzelfsprekend zagen. “Of ze gaan juist meer waarderen hoe wij in Nederland het onderwijs zien. Met andere woorden: ze worden zich bewust van wat zij als goed onderwijs zien. Daarnaast leert de buitenlandstage hen na te denken over het type docent dat ze zijn en willen worden. De stage vergroot hun zelfkennis.”

Persoonlijke aspecten
Mesker: “De buitenlandstage functioneerde in mijn onderzoek als een relevante casus om persoonlijke aspecten in het docentschap te beschrijven. Vooral omdat studenten vaak aangeven dat een buitenlandverblijf tijdens hun opleiding hen ‘persoonlijk veranderd’ heeft.”

Veel van de betekenisvolle ervaringen van de studenten in dit onderzoek kwamen voort uit heel ‘normale’ lessituaties, zegt Mesker. “De sleutelervaringen tijdens de buitenlandsstage kwamen niet direct voort uit heel grote sociale of culturele problemen of schokkende situaties, maar vaker uit kleine, alledaagse interacties tussen leraren en leerlingen. Zoals je die ook in Nederland zou kunnen aantreffen, waar immers ook sociaal-culturele verschillen bestaan, tussen leerlingen en tussen leerlingen en leraren.”

Aanbevelingen
Mesker doet in zijn proefschrift de aanbeveling dat lerarenopleidingen meer aandacht moeten besteden aan de persoonlijkheden van hun studenten. “Om de professionele ontwikkelingen van leraren in opleiding echt te begrijpen, moet je niet alleen naar het hier en nu kijken maar ook naar eerdere ervaringen en hoe die doorwerken in het huidige en toekomstige professioneel handelen van studenten. Opleiders en studenten moeten zich bewust worden van de biografie van de student en zijn of haar persoonlijke interpretaties en keuzes. Dat gaat dus verder dan kennis, vaardigheden en competenties.”

Een andere aanbeveling van Mesker is dat lerarenopleidingen ruimte moeten bieden aan situaties waarbij studenten met het onverwachte of onbekende in aanraking komen. Dat kan een buitenlandverblijf zijn, maar kan ook een ander type ervaring zijn die buiten het bekende van de opleiding of de comfortzone van de student valt. "Daarmee kunnen opleiders hun studenten helpen te reflecteren op het type professional dat ze zijn en willen worden", aldus Mesker.

Meer informatie
Het proefschrift heeft als titel: "A little less balance in new teachers' professional development; An international teaching internship as a significant personal experience in becoming a teacher". U kunt deze downloaden op onderzoek.hu.nl.