Kenniscentrum Gezond en Duurzaam Leven

Gezond Stedelijk Leven, of Healthy Urban Living, is hét centrale thema in de regio Utrecht. Utrecht zet in op het verkleinen van gezondheidsverschillen, op het aanpakken van eenzaamheid, het realiseren van gasloze wijken en het goed en gezond houden van de bereikbaarheid van de stad. Daarnaast gaat het in de regio ook over aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering (zoals hittestress en wateroverlast), een schone lucht en een groene omgeving. In deze maatschappelijke ontwikkelingen zien we de domeinen gezondheid en duurzaamheid steeds verder naar elkaar toe schuiven.

Daarom kiest Hogeschool Utrecht voor een sterk kenniscentrum op het raakvlak van gezond en duurzaam leven. Door praktijkgericht onderzoek beantwoorden we kennisvragen en ontwikkelen we innovatieve oplossingen en tools op het gebied van gezondheid en duurzaamheid. Daarbij bevorderen we een gezonde leefstijl en stellen we mensen in staat langer zelfstandig te blijven en regie te houden over hun eigen leven. 

Zo draagt het kenniscentrum bij aan de inrichting van een duurzame, energieneutrale en circulaire stedelijke omgeving die gezond leven stimuleert en mogelijk maakt. We richten ons hierbij op alle mensen, inclusief kwetsbare groepen, zoals ouderen, chronisch zieken, laaggeletterden en kinderen. Om deze doelen na te streven focussen we ons op drie inhoudelijke programmalijnen:

  1. Bevorderen van optimale gezondheid (door interventie, preventie)
  2. Regie op zelfstandig leven (wonen, werken, leren, recreëren) 
  3. Realiseren van een duurzame omgeving (en toekomstbehendige professionals)

De lectoraten

Het Kenniscentrum Gezond en duurzaam Leven bestaat uit verschillende lectoraten. Elk lectoraat kent verschillende onderzoekslijnen. Dit zijn aandachtsgebieden of thema’s waarbij een of meer (promotie)onderzoeken horen. De lectoraten van het Kenniscentrum zijn:

  • Lectoraat Building Future Cities
    In dit lectoraat wordt onderzoek gedaan naar nieuwe manieren van werken en samenwerken in de bouwketen. Het wil bijdragen aan een productieve en duurzame bouwsector die slimmer omgaat met de inzet van middelen, capaciteiten en informatie in de keten. 
  • Lectoraat Chronisch Zieken
    Mensen worden ouder en krijgen daardoor vaker te maken met chronische aandoeningen. Onderzoek van dit lectoraat draagt bij aan oplossingen die deze ouderen langer zelfstandig laten leven. 
  • Lectoraat Innovatie van Beweegzorg
    Beweegzorg is in beweging. De doelgroep wordt ouder en neemt in omvang toe, maar de middelen worden schaarser. De beroepspraktijk zoekt naar nieuwe organisatievormen om goede zorg te kunnen blijven aanbieden. De praktijkgerichte onderzoeken van dit lectoraat lopen voorop in deze zoektocht.
  • Lectoraat Innovatie van Zorgprocessen in de Farmacie
    Hoe komen farmaceutische vernieuwingen zo snel en efficiënt mogelijk bij zorgverleners en patiënten terecht, en hoe zorg je ervoor dat ze deze vernieuwingen op de juiste manier inzetten? Dat zijn de kernvragen van dit lectoraat. 
  • Lectoraat Leefstijl en Gezondheid
    Welke relaties zijn er tussen fysieke activiteit en fitheid? En welke factoren beïnvloeden die relaties, met name bij mensen met aandoeningen? Dit lectoraat zoekt naar de antwoorden. 
  • Lectoraat Logopedie: Participatie door Communicatie
    De missie van het lectoraat Logopedie is het optimaliseren van de zelfredzaamheid en het zelfmanagement van mensen met een communicatieve beperking door het innoveren van zorg in preventie, cure en care.
  • Lectoraat Innovaties in de Preventieve Zorg
    Het lectoraat ontwikkelt kennis over preventie in de gezondheidszorg. Om de gezondheid van mensen te verbeteren, wordt onderzocht hoe verschillende disciplines kunnen bijdragen aan een gezonde leefstijl. 
  • Lectoraat Nieuwe Energie in de Stad
    De transitie naar een duurzame samenleving begint in de stad. Het lectoraat ontwikkelt en deelt kennis op dit gebied met thema’s als reductie van de energievraag en duurzame energieopwekking.
  • Lectoraat Microsysteemtechnologie
    Het onderzoek van dit lectoraat is gericht op productverbetering en industrialisatie van microsystemen, ofwel van autonome sensorsystemen voor het bemeten van de leefomgeving.
  • Lectoraat Innovative Testing in Life Sciences and Chemistry
    Het lectoraat heeft als doel methoden te ontwikkelen, te optimaliseren en te valideren voor het testen van de veiligheid en de werking van (natuurlijke) stoffen. Deze in vitro-methoden vormen een alternatief voor experimenten met proefdieren.
  • Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties
    Mensen zo lang mogelijk zelfstandig laten functioneren en zo lang mogelijk zelf over hun zorgbehoefte laten beslissen; dit is wat het Lectoraat Technologie voor Zorginnovaties beoogt met haar onderzoek. 

Praktijkgericht onderzoek

Een essentiële voorwaarde voor al het onderzoek is dat de onderzoeksvraag uit de praktijk komt, of daarin zonder meer herkend wordt als relevant. De resultaten van onderzoek door het kenniscentrum leiden zo niet alleen tot wetenschappelijke inzichten, maar kunnen ook gebruikt worden in de beroepspraktijk.

De lectoraten in het kenniscentrum zijn direct betrokken bij de beroepspraktijk, kennen de actuele en relevante vragen en zijn daardoor in staat te anticiperen op nieuwe ontwikkelingen. De link met actuele thema’s uit de praktijk resulteert in actieve deelname van bedrijven en instellingen in projecten, onderwijs en onderzoek, en leidt tot concrete toepassingen en producten. Het domein beroepspraktijk en samenleving omvat praktijkgerichte output, zoals richtlijnen, protocollen, concepten, adviezen en testresultaten. Vertegenwoordigers uit de beroepspraktijk nemen op eigen verzoek en op verzoek van het kenniscentrum deel aan onderzoek en werken actief mee in de kennisontwikkeling. Op deze wijze ontstaat er circulatie van kennis.

Resultaten voor het onderwijs

Als ‘schakel’ tussen de professionele praktijk en het onderwijs levert het kenniscentrum Gezond en Duurzaam Leven een belangrijke bijdrage aan het bachelor- en masteronderwijs binnen de verschillende instituten. Vaak gaat die bijdrage over meerdere kennisdomeinen heen. De onderzoekslijnen van het kenniscentrum zijn ingebed in het onderwijs, de producten die door het kenniscentrum worden opgeleverd zorgen ervoor dat de meest recente ontwikkelingen in het onderwijs worden geïntegreerd. Het kenniscentrum draagt op verschillende manieren bij aan het onderwijs: door kennisontwikkeling en kennisborging, door curriculumontwikkeling en -vernieuwing, door inzet van studenten en docenten bij onderzoek en door ontwikkeling van cursussen, minors, bijdrage aan masters, Summer courses, onderwijsvernieuwing en kennisdeling.

Het CareTechLab

In het gebouw op Heidelberglaan 7 is het CareTechLab van de Hogeschool Utrecht te vinden. Het CareTechLab is één van de resultaten van de speerpunten van de Hogeschool Utrecht, namelijk Zorg & Technologie. In het CareTechLab is te zien wat er gebeurt op het gebied van zorg en technologie, maar ook wat resultaten zijn van onderzoek binnen de HU. Het is voor iedereen mogelijk om een bezoek te brengen aan het lab en innovaties en nieuwe technologieën te bekijken, te ervaren en te testen. Ook kan het CareTechLab gebruikt worden voor het uitvoeren van onderzoek, door bijvoorbeeld studenten of docenten. In het CareTechLab is onder andere het volgende aanwezig:

  • Google Glass met Genzõ applicatie (maakt o.a. mantelzorgondersteuning op afstand mogelijk);
  • Zorgrobot ZORA (wordt al ingezet in de ouderenzorg en op scholen);
  • Interactive Modular Tiles (laat mensen op een laagdrempelige manier en met plezier bewegen);
  • Dynamische verlichting (verschillende lichtkleuren en lichtsterkten hebben effect op mensen).

Heeft u vragen, opmerkingen of wilt u graag een bezoek brengen aan het CareTechLab, neem dan contact met ons op via caretechlab@hu.nl.

Het iLAB

In het gebouw op Heidelberglaan 7 is ook het iLAB (innovation lab) van Hogeschool Utrecht te vinden. Het iLab stelt laboratoriumfaciliteiten, mensen en apparatuur beschikbaar en zet studenten en onderzoekers in voor het uitvoeren van praktijkgerichte onderzoeksprojecten. In het iLAB werken bedrijven (veelal starters) en kennispartners samen aan de ontwikkeling van innovatieve testmethoden en analyses. De medewerkers van het iLab van de HU hebben uitgebreide ervaring met geavanceerde weefselkweek-technieken, immunochemische technieken, en het analyseren van aanwezigheid van stoffen in complexe matrices. iLab maakt onderdeel uit van het nationaal netwerk van iLabs, ondersteund vanuit de Topsector Chemie en LSH.

Heeft u vragen of wilt u een bezoek brengen aan het iLAB, neem dan contact met ons op via: ilab@utrechtsciencepark.nl.

In de HU Techlabs en Protospace kunnen lectoraten concepten omzetten in technologische innovaties met onder meer gebruik van rapid prototyping en 3D printing. Het wordt zo mogelijk opstellingen te testen, voordat uitkomsten van onderzoek in de praktijk worden toegepast.

Centre of Expertise

Het Kenniscentrum Gezond en Duurzaam Leven is nauw verbonden met het Center of Expertise (CoE) Smart Sustainable Cities. De HU werkt hierin samen met bedrijven en andere kennisinstellingen. Met innovatief onderzoek en onderwijs werkt het CoE aan producten, diensten en oplossingen die de realisatie van de slimme, gezonde, duurzame stad dichterbij brengen. 

Praktijkpartners

Praktijkpartners van het kenniscentrum zijn onder meer: